Ngày nay béo phì là một bệnh lý rất phổ biến. Tỷ lệ mắc bệnh béo phì hiện đang gia tăng nhanh chóng đã gây tác động nghiêm trọng đối với sức khỏe. Thế nhưng không nhiều người hiểu được bệnh béo phì là gì cũng như các phương pháp phòng tránh bệnh hiệu quả. Hãy cùng Khỏe và Đẹp tìm hiểu thông tin bên dưới bên dưới bài viết bạn nhé!
Bệnh béo phì là như thế nào?
Bệnh thừa cân và béo phì được WHO - tổ chức y tế thế giới mô tả đây là sự tích trữ mỡ tự nhiên hoặc vượt mức có thể gây suy giảm dinh dưỡng tác động không lành mạnh lên cơ thể. Chỉ số khối cơ thể (BMI) là một chỉ số đơn giản của cân nặng theo chiều cao thường được sử dụng trong chẩn đoán thừa cân và béo phì ở người trưởng thành.
Đối với người lớn
Cao người lớn khi thừa cân sẽ có chỉ số BMI lớn hơn hoặc bằng 25 và nếu béo phì sẽ có chỉ số BMI lớn hơn hoặc bằng 30.
Đối với trẻ em
Đối với trẻ dưới 5 tuổi: Thừa cân là cân nặng theo chiều cao lớn hơn 2 độ lệch chuẩn trên trung bình. Tiêu chuẩn tăng trưởng trẻ em theo WHO và béo phì là cân nặng theo chiều cao lớn hơn 3 độ lệch chuẩn trên trung bình tham chiếu tăng trưởng trẻ em của WHO.
Đối với trẻ em từ 5 - 18 tuổi: Thừa cân sẽ có BMI theo tuổi lớn hơn 1 độ lệch chuẩn trên trung bình so với tham chiếu tăng trưởng của WHO và béo phì lớn hơn 2 độ lệch chuẩn trên trung bình trên toàn cầu so với tăng trưởng của WHO.
Nguyên nhân bệnh béo phì
Có vô số nguyên nhân dẫn đến béo phì, nhưng có 2 nguyên nhân chính là béo phì sớm và béo phì muộn
Béo phì nguyên phát
Từ thiếu cân đối dinh dưỡng: Tăng lượng thu vào cao quá yêu cầu của cơ thể hoặc giảm mức ăn trong thời gian kéo dài khiến tăng tích tụ mỡ trong cơ thể nhất là ở eo, mông, đùi và vai.
Dạng béo phì thứ phát thường gặp ở những trẻ em béo phì biếng ăn, ít vận động và rối loạn chuyển hóa dinh dưỡng. Trẻ béo phì sẽ cao nhanh chóng ở lứa tuổi trước dậy thì, về sau trẻ ngừng phát triển sớm và có chiều cao trung bình thấp hơn người khác.
Béo phì thứ phát
- Béo phì cũng có thể gặp trong các bệnh lý tim mạch và bệnh lý chuyển hoá, ít sử dụng thuốc, . ..
- Béo phì trong suy thận: Nặng toàn thân, mệt mỏi, da đỏ và thiểu năng trí tuệ.
- Béo phì do thiểu năng thần kinh: Trường hợp này hay thấy trong những hội chứng: Prader-Willi béo bụng, lùn, thiểu năng sinh dục và có thể bị tinh hoàn ẩn. Lorence Moon Biel béo đều toàn thân, đi tiểu thường xuyên, thừa cân và có dị tật ở bàn chân
- Béo phì vì những bệnh lý về thần kinh: Trường hợp nặng thường là trong các tổn thương vùng dưới da hoặc do biến chứng viêm não. Béo phì có kèm theo thiểu năng trí tuệ hoặc có tổn thương thần kinh toàn thân.
- Béo phì vì sử dụng thuốc: Khi uống Corticoid kéo dài trong các bệnh hen, bệnh tiểu đường, hội chứng thận mạn tính hay do dùng thuốc dân gian có trộn thêm corticoid như trị chàm, dị ứng và hen. Đặc điểm nặng nề của hội chứng Cushing gồm béo phì là chủ yếu và không phát hiện ra nguyên nhân cả khi người bệnh có uống thêm corticoid.
Các yếu tố nguy cơ béo phì
Có nhiều yếu tố gây nguy cơ béo phì, có thể di truyền từ cha mẹ hoặc do chế thiếu dinh dưỡng
Yếu tố gia đình
Bố hoặc mẹ bị béo phì thì 80% trẻ béo phì nặng có một hoặc cả hai bố mẹ cùng béo phì.
Cân nặng lúc sinh: Trẻ em có cân nặng lúc sinh> 4 kg sẽ có nguy cơ béo phì cao hơn trẻ có cân nặng lúc sinh bình thường.
Thiểu năng trí tuệ
Trẻ bị thiểu năng trí tuệ có bản năng điều khiển hành vi ăn uống, cảm giác no kém nên dễ dẫn đến ăn rất nhiều và thậm chí không thấy no. Không những vậy, khả năng giao lưu xã hội bị giảm sút trẻ hiếm có thời gian nghỉ ngơi, thư giãn nên luôn tìm đến ăn uống để tự thoả mãn bản thân mình.
Vận động thể chất ít
Trường hợp người có cách sống hiện đại nhưng ít vận động thể lực, dành phần lớn thời gian coi tivi, nghiện game, đọc sách, . . hay có thói quen ăn sáng sẽ tiêu thụ nhiều lượng calo nhưng vẫn hấp thu năng lượng vượt mức cho phép, lâu dài dễ dẫn đến bệnh béo phì.
Những hậu quả của bệnh thừa cân béo phì gây ra thế nào?
Thừa cân béo phì gây ra những hậu quả nặng nề và gây ra vô số tác hại. Bệnh nhân còn có thể làm suy giảm miễn dịch của cơ thể, bởi vì béo phì sẽ khiến cho bạn bị chứng viêm mãn tính. Với bệnh béo phì có thể gây nên nhiều tác hại sau:
Mắc bệnh về xương khớp
Người thừa cân béo phì hay bị tổn thương đốt sống và đầu gối, nhức kéo dài do trọng lượng cơ thể gây áp lực lên xương khớp. Khớp đầu gối và cột sống tổn thương sớm nhất. Người thừa cân béo phì dễ mắc bệnh gout.
Bệnh lý về tim mạch
Người béo phì hay đi cùng với cholesterol cao sẽ làm thu hẹp các mạch máu não dẫn đến tăng huyết áp, đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Với người béo phì tim phải làm việc mạnh hơn nữa nhằm bơm máu đi khắp cơ thể và lâu dài gây sức ép cho tim do vậy ở người béo phì dễ bị một số bệnh lý đường tim mạch như huyết áp.
Bệnh tiểu đường: Bệnh béo phì có liên quan chặt chẽ với bệnh tiểu đường tuýp 2 và gây kháng insulin.
Dễ bị một số bệnh lý đường tiêu hoá
Béo phì làm tăng lượng mỡ thừa dính vào lớp niêm mạc đại tràng gây bí phân, táo bón. Sự tích tụ này kết hợp với chất độc hại sinh ra do rối loạn tiêu hoá có thể gây ung thư đại tràng. Trong khi đó, mỡ thừa tích tụ ở gan gây bệnh gan thoái hoá mỡ nếu không điều trị sớm sẽ dẫn đến bệnh xơ gan. .. Rối loạn chuyển hoá cholesterol sinh ra sỏi thận.
Dễ bị bệnh lý đường hô hấp
Béo phì làm lượng mỡ thừa tăng áp lực lên các cơ, do đó hoạt động của phổi và thành phế quản của người béo phì cũng giảm khiến đường thở nhỏ hơn. Người béo phì thường bị rối loạn khí thở gây ho và khó thở khi ngủ do béo phì sẽ làm tổn thương đường hô hấp thêm nghiêm trọng.
Béo phì gây ung thư
Trẻ thừa cân béo phì sẽ có chỉ số IQ thấp hơn trẻ có cân nặng trung bình. Nhiều người lớn bị béo phì có nguy cơ mắc Alzheimer cao hơn so với trẻ gầy và suy giảm trí tuệ.
Rối loạn tâm thần
Phụ nữ béo phì thường bị rối loạn kinh nguyệt, buồng trứng nhiều nang, kém phát triển và gây tỷ lệ sẩy thai cao. Nếu có thai nguy cơ sinh sớm vì con hay mắc bệnh tiêu hoá. Nam giới béo phì thường yếu sinh lý dễ gây hiếm muộn.
Tự ti, hay bị stress
Người béo phì thường có xu hướng rụt rè trước số đông, lâu ngày dẫn tới tâm trạng không tốt, dễ dẫn đến stress và trầm cảm kéo dài.
Tăng nguy cơ ung thư
Được nghiên cứu tìm ra sự liên quan của béo phì đến ung thư gồm: dạ dày, ung thư trực tràng, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư gan tụy và ung thư tuyến tiền liệt.
Như vậy, béo phì đang là nguyên nhân hàng đầu của nhiều bệnh nguy hiểm cho sức khỏe. Thống kê của CDC Hoa Kỳ cho thấy 40% dân số nước Hoa Kỳ có nguy cơ béo phì và 67-70% người dân Mỹ thừa cân. Dầu mỡ của 3 người Mỹ thì có 1 người béo phì. Đây là một trong những nguyên nhân lý giải vì tại sao tỷ lệ tử vong do Covid-19 ở người Mỹ đang cao nhất hành tinh.
Chính vì thế, ngay khi thấy mình có nguy cơ thành người mẹ béo phì bạn nên tiết giảm chế độ ăn nhiều mỡ. Cần ăn nhiều rau xanh, tăng cường chất đạm, uống đầy đủ nước, đồng thời có lịch tập luyện phù hợp và khoa học để có chỉ số BMI xuống dưới mức an toàn.
Nếu bị béo phì có nguy cơ mắc bệnh gì?
Béo phì là một bệnh lý cực kỳ nghiêm trọng, khi bị béo phì sẽ có nguy cơ mắc nhiều bệnh khác nhau:
- Bệnh tim mạch (nguy cơ dẫn đến suy tim và đột quỵ)
- Bệnh tiểu đường
- Rối loạn cơ xương khớp (thường là viêm xương khớp - một bệnh thoái hoá khớp mức độ cao)
- Các bệnh ung thư (bao gồm nội mạc tử cung, dạ dày, phổi, tuyến tiền liệt, gan, đường ruột, thận và đại tràng)
Thừa cân ở trẻ em có liên quan với tỷ lệ phát triển bệnh béo phì gây tử vong sớm và tàn phế cho người trưởng thành cao hơn. Cùng với sự tăng cân trong tương lai, trẻ béo phì có thể gặp vấn đề về hô hấp, tăng nguy cơ tổn thương xương, cao huyết áp, các dấu hiệu khác của bệnh tim mạch bao gồm kháng insulin và ảnh hưởng thần kinh.
Để phòng tránh bệnh béo phì ta nên làm thế nào?
Muốn có một sức khỏe tốt và vóc dáng cân đối thì bạn cần biết được béo phì là như thế nào và duy trì cân nặng với mức độ ổn định phù hợp là rất quan trọng. Nếu duy trì tốt những điều trên sẽ vô cùng có lợi.
Chế độ sinh hoạt lành mạnh
Bạn nên thường xuyên duy trì tinh thần thoải mái để giảm stress.
Không ngồi quá lâu, nên đứng dậy đi vận động hoặc thể dục nhẹ.
Theo dõi cân nặng phù hợp giúp điều chỉnh chế độ ăn uống và luyện tập.
Chế độ ăn uống hợp lý
Bạn cần điều chỉnh lại chế độ ăn uống như thế nào cho hợp lý. Cần ăn đủ chất, có giờ giấc, đặc biệt không bỏ qua bữa cơm sáng vì nó khiến cơ thể khát và muốn ăn mạnh thêm ở những bữa sau.
Hạn chế ăn thực phẩm đóng gói công nghiệp, phủ tạng gia cầm, nước ngọt có gas, bia, . ..
Tăng cường tiêu thụ trái cây và rau xanh để cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.
Luyện tập thể dục thể thao một cách thường xuyên
Nên có thói quen tập luyện mỗi ngày để cơ thể săn chắc và giảm lượng mỡ thừa.
Sống trong môi trường thoải mái, thân thiện. Không nên tập luyện quá đà, có chế độ tập phù hợp với sức khoẻ và điều kiện cơ thể vận động của bản thân.
Những môn thể thao phù hợp để bạn có thể lựa chọn bao gồm: tập gym, yoga, bơi, chạy xe, đi bộ,....
Điều trị bệnh béo phì
Hiện nay, béo phì là một bệnh lý rất nguy hiểm và có biến chứng về lâu dài, nhưng nếu bạn kiên nhẫn điều trị theo các cách trên thì bệnh lý sẽ được khắc phục từ từ.
Xây dựng một thói quen ăn uống và vận động thể chất
Nguyên tắc cuối cùng là thực hiện chế độ ăn uống, sử dụng dinh dưỡng tốt kết hợp tăng cường vận động thể lực. Hạn chế việc cung cấp năng lượng thừa từ số thực phẩm nhiều năng lượng như sữa, kem, bánh mỳ, …Khuyến khích tăng cường vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày: qua vui chơi và thể dục gồm: điền kinh, bơi lội, chạy hoặc đi xe đạp nhẹ, . qua những bộ môn thể thao thích hợp với sức khỏe của trẻ.
Tiết chế ăn uống và vận động
Xây dựng thực đơn ăn kiêng và hướng dẫn việc tập luyện cho người béo phì nặng cần có mục đích giảm cân
Tham khảo góp ý từ giới chuyên gia
Bạn cần có sự tham gia hỗ trợ của nhiều người gồm bác sĩ, điều dưỡng, bác sĩ tâm lý chuyên viên tư vấn sức khỏe để áp dụng những biện pháp can thiệp giúp cải thiện thái độ và hành vi bên cạnh một số giải pháp về ăn uống - vệ sinh.
Điều trị bằng cách dùng thuốc
Với trẻ béo phì ăn uống ít, thiếu hụt năng lượng sẽ được tư vấn cung cấp bổ sung protein, vitamin, muối khoáng, omega3, chất sắt,... tuỳ mức độ. Ngoài ra có thể điều trị các bệnh được sử dụng để điều trị nguyên nhân chính của béo phì. 
Cách khắc phục bệnh béo phì
Muốn khắc phục bệnh dư cân, béo phì bạn phải chú ý có chế độ ăn uống phù hợp, tuân thủ các nguyên tắc có đủ nhiều chất nhưng từng loại thực phẩm, và mọi thứ cần điều độ. Ngoài ra, bạn cần tăng cường tập luyện và sử dụng các sản phẩm chức năng nhằm duy trì, xây dựng thói quen ăn uống hợp lý.
Khi điều trị bệnh béo phì không nên bỏ ăn hay ăn rất hạn chế. Vì như thế sẽ khiến bản thân mệt mỏi, hay quên, trí nhớ giảm đi và sức chịu đựng của cơ thể yếu hơn nên sẽ dễ dàng bị bệnh tật. Bạn chỉ nên ăn uống vừa no.
Hạn chế những chất béo từ sữa, trứng,..bạn có thể thay thế chất béo này với bơ đậu phộng. Thậm chí ngay dầu ăn cũng không nên sử dụng nhiều. Khi nấu thức ăn nên dùng phương pháp luộc, hấp, hay nướng hơn là chiên, xào.
Trong bữa ăn, bạn nên ăn thêm trái cây, hạn chế sử dụng nhiều món tráng miệng như kẹo, bánh ngọt, chocolate, sữa và tăng cường dùng những thứ hoa quả như táo, lê v.v. .
Đối với các trẻ trên 10 tuổi, năng lượng cần thiết mỗi ngày là khoảng 1.000-1.300 calo.
Không nên có kế hoạch giảm cân quá sớm. Thực hiện những bài tập thể dục, thể thao với trẻ em. Cần thường xuyên tập luyện thể thao 1-2 lần mỗi ngày, hiệu quả nhất là các buổi sớm tinh mơ và lúc chiều về sau khi đi làm.
Phòng khám Khỏe và Đẹp - Địa chỉ tư vấn sức khỏe bệnh béo phì uy tín
Nếu bạn vẫn đang băn khoăn không hiểu phải lựa chọn địa chỉ khám chữa bệnh ở đâu uy tín hãy đến ngay với Khỏe và Đẹp. Tự hào là phòng khám đạt tiêu chuẩn chất lượng với các bác sĩ có kinh nghiệm và dịch vụ hoàn hảo sẽ chăm lo tốt sức khoẻ tổng thể cho bạn. Nếu có bất cứ khúc mắc bạn nên liên lạc ngay với công ty để được tư vấn trực tiếp cũng như khám bệnh và xét nghiệm bệnh miễn phí.
Thông tin liên hệ:
- Công ty TNHH Giải Pháp Khoa Học Làn Da
- Địa chỉ: 78 Nguyễn Giản Thanh Phường 15, Quận 10, TPHCM
- MST: 0314701704
- Điện thoại: 076 4733186 - 0768071727
- Email: khoedepclinic@gmail.com
Trên đây là toàn bộ các thông tin tổng quan của bệnh béo phì. Đây là một bệnh lý rất nghiêm trọng bạn không được xem thường. Hãy thăm khám sức khỏe định kỳ nhằm phòng tránh các điều không may có thể đến. Hy vọng bài viết trên sẽ cung cấp đến bạn nhiều thông tin bổ ích.
Chỉ số BMI là gì? Cách tính chỉ số BMI chuẩn nhất 2024
Bệnh béo phì ở trẻ em: Nguyên nhân và cách điều trị
10+ cách giảm cân hiệu quả tại nhà ai cũng có thể áp dụng
12+ cách giảm cân nhanh trong 1 tuần hiệu quả và an toàn
15+ cách giảm cân không cần tập thể dục cực dễ dàng tại nhà
14+ cách tập thể dục giảm cân đốt cháy mỡ thừa nhanh hiệu quả mới nhất
Bật mí cách giảm cân cấp tốc tại nhà trong 1 tuần
8+ cách giảm cân sau sinh hiệu quả cho mẹ bỉm sữa
8+ cách giảm béo mặt nhanh chóng hiệu quả
Cách giảm béo bụng hiệu quả tại nhà nhanh nhất
9+ cách giảm mỡ bắp tay siêu hiệu quả tại nhà
Cách giảm mỡ đùi nhanh chóng hiệu quả trong vòng 1 tuần
10 cách giảm mỡ lưng, vai an toàn, hiệu quả nhất với cả nam và nữ
Đi bộ có giảm cân không, đi bộ bao lâu gì giảm cân
Thực đơn giảm cân cho nam trong 7 ngày hiệu quả nhanh chóng
Thực Đơn Giảm Cân Trong 7 Ngày: Giảm 4-5 kg An Toàn Và Hiệu Quả
Bật mí cách giảm 8kg với thực đơn giảm cân trong 1 tháng
Giảm ngay 8kg với thực đơn giảm cân của Nhã Phương
Top 7 Thực Đơn Giảm Cân 1 Tuần 2kg An Toàn Và Hiệu Quả Cao
Thực đơn giảm mỡ bụng nhanh hiệu quả tại nhà trong 7 ngày
Hướng dẫn chế độ ăn giảm cân nhanh chóng lấy lại vóc dáng
Bật mí 9 chế độ ăn kiêng giảm cân lấy lại vóc dáng như ý
Những tác hại của thuốc giảm cân mà bạn cần biết
Viết bình luận