Sẹo lồi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Sẹo hình thành sau khi vết thương trên da đã được lành. Tùy thuộc vào đặc điểm cơ địa của mỗi người, sẹo có thể xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau: sẹo phẳng, sẹo lồi, sẹo lõm và sẹo phì đại. Không chỉ về hình dạng, sẹo còn có thể có 2 tông màu chính: sẹo trắng hoặc sẹo đen. Đối với sẹo lồi, nó thường nổi lên gồ ghề trên bề mặt da và có thể có màu đỏ hoặc tím, do cơ thể tạo ra quá nhiều collagen trong quá trình lành vết thương, làm cho các mô da bị thừa lên và tạo nên vùng nổi. Sẹo lồi thường gây ra cảm giác đau và ngứa. Bài viết dưới đây Khỏe Đẹp Clinic sẽ giải thích nguyên nhân, triệu chứng và cách ngăn ngừa sẹo lồi, giúp người đọc hiểu rõ hơn về cơ chế gây ra tình trạng này.

Sẹo lồi là gì?

Sẹo lồi là một loại sẹo có hình dạng nhô cao hơn vùng da xung quanh. Nó thường xuất hiện khi quá trình lành vết thương gây ra sự tăng sinh collagen trong da vượt quá mức cần thiết, dẫn đến việc các mô da bị thừa lên và tạo nên một vùng nổi lên trên bề mặt da. Sẹo lồi thường có màu đỏ hoặc tím do sự tập trung của mạch máu ở vùng đó.

Sẹo lồi có thể gây cảm giác ngứa, hơi đau, căng cứng và tạo nên vùng bề mặt da không đều mịn. Kích thước của mỗi vết sẹo lồi phụ thuộc vào mức độ tổn thương da lúc đầu, độ dài rộng của vết thương và khả năng của cơ thể sản xuất collagen trong quá trình lành vết thương.

Các nguyên nhân gây ra sẹo lồi có thể là tai nạn, chấn thương, phẫu thuật hoặc thậm chí mụn trứng cá viêm nhiễm. Việc hình thành sẹo lồi có thể từ những vết thương nhỏ như một vết kim tiêm, vết cắt nhỏ, hoặc các vết côn trùng cắn.

Các triệu chứng của sẹo lồi

Mỗi cá nhân có thể trải qua một loạt các biểu hiện và triệu chứng đặc trưng của sẹo lồi. Điều này bao gồm đa dạng các dấu hiệu và triệu chứng như:

Sẹo lồi lâu năm

Sẹo lồi thường mất thời gian để phát triển, lan rộng trong khoảng vài tuần, thậm chí vài tháng, hoặc thậm chí vài năm. Tuy nhiên, ở một số người, sự phát triển của sẹo lồi có thể diễn ra nhanh chóng, đôi khi tăng gấp ba kích thước ban đầu trong vài tháng. Khi sẹo lồi phát triển, người bệnh có thể trải qua cảm giác mềm, ngứa hoặc đau. Những triệu chứng này thường kết thúc khi sự phát triển của sẹo lồi ngừng lại.

Sẹo lồi mới hình thành

Sẹo lồi mới hình thành bởi việc cơ thể sản xuất collagen quá mức để tái tạo da sau vết thương. Collagen là một thành phần quan trọng trong cơ thể, giúp duy trì độ đàn hồi của da, hỗ trợ cấu trúc cơ, xương và mô.

Thường thì sẹo lồi xuất hiện từ 3 đến 12 tháng sau chấn thương ban đầu. Ban đầu, sẹo lồi có màu đỏ, hồng hoặc tím, sau đó sẽ dần chuyển sang màu sậm hơn so với màu da tự nhiên, với phần viền thậm chí còn đậm hơn phần trung tâm. Những vết sẹo này có thể xuất hiện dưới dạng những cục da bóng, không có lông.

Nguyên nhân nào hình thành sẹo lồi

• Tăng sinh collagen: trong quá trình lành vết thương, cơ thể tự động tạo ra collagen để tái tạo mô da bị tổn thương. Tuy nhiên, nếu quá trình tạo collagen diễn ra quá nhanh hoặc quá mạnh, có thể dẫn đến sự tăng sinh collagen quá mức, gây ra sự nổi lên và hình thành sẹo lồi.
• Sự xâm nhập của mô mỡ: trong một số trường hợp, mô mỡ dưới da có thể xâm nhập vào vùng vết thương đang lành, làm tăng khối lượng và đẩy lên bề mặt da, tạo nên vết sẹo lồi.
• Thể trạng cá nhân: yếu tố di truyền, loại da và cơ địa của mỗi người đều ảnh hưởng đến quá trình tái tạo da sau tổn thương. Một số người có khả năng sản xuất collagen nhiều hơn, dẫn đến khả năng cao hình thành sẹo lồi.
• Viêm nhiễm: một quá trình viêm nhiễm trong quá trình lành vết thương có thể làm gia tăng quá trình tạo collagen và gây ra sẹo lồi.
• Vị trí vết thương: vùng da trên cơ thể có tính linh hoạt và đàn hồi khác nhau. Các vùng da mà dễ bị căng căng khi tổn thương, như trên khớp hoặc khu vực mắt, có khả năng cao hình thành sẹo lồi.
• Cách xử lý vết thương ban đầu: nếu vết thương không được chăm sóc đúng cách hoặc bị tổn thương nhiều hơn trong quá trình lành, điều này có thể tạo điều kiện cho sự tăng sinh collagen quá mức và hình thành sẹo lồi.
• Sẹo lồi có thể hình thành sau chấn thương, phẫu thuật, mụn viêm nhiễm, hoặc các vết thương khác trên da. Tuy nguyên nhân có thể đa dạng, nhưng chủ yếu liên quan đến quá trình phục hồi da bị tổn thương.

Sẹo lồi có hại không?

Không, sẹo lồi có thể gây ra cảm giác ngứa, đau và khó chịu, nhưng nó không ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Sẹo lồi không liên quan đến bệnh lây nhiễm và cũng không liên quan đến ung thư. Một người đã từng có sẹo lồi có khả năng sẽ có thêm các vết sẹo lồi khác. Mặc dù sẹo lồi không tự mờ đi theo thời gian, nhưng để giảm sự xuất hiện của chúng, việc tìm kiếm sự tư vấn và điều trị từ bác sĩ da liễu sớm là quan trọng.

Yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành sẹo lồi

• Melanin: là chất sắc tố đem lại màu sắc cho da, tóc và mắt. Khi cơ thể tạo ra melanin nhiều hơn, các phần này sẽ có màu sậm hơn. Khi da bị tổn thương, cơ thể sẽ tạo ra các tế bào sản xuất sắc tố (tế bào hắc tố), dẫn đến tăng melanin ở vùng bị tổn thương. Do đó, người da đen thường có nhiều hắc tố hơn so với các nhóm khác, làm tăng khả năng hình thành sẹo lồi.
• Yếu tố di truyền: khoảng 1/3 người bị sẹo lồi có người thân trong gia đình cũng từng bị sẹo lồi. Điều này phổ biến ở những người gốc Phi hoặc châu Á.
• Độ tuổi (10 - 30 tuổi): sẹo lồi có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, nhưng độ tuổi từ 10 đến 30 tuổi thường là thời kỳ dễ hình thành sẹo lồi do hoạt động của collagen tăng cao.
• Mang thai: những biến đổi nội tiết trong thời kỳ mang thai có thể làm tăng khả năng hình thành sẹo lồi.

Chẩn đoán sẹo lồi như thế nào?

Để chẩn đoán sẹo lồi, bạn có thể thực hiện quan sát bằng mắt và sờ vào vùng bị sẹo. Trong trường hợp sẹo phát triển nghiêm trọng, bác sĩ có thể tiến hành sinh thiết da để loại trừ khả năng ung thư da.

Sinh thiết da là một thủ thuật nhỏ, bác sĩ da liễu sẽ sử dụng tê để gây tê và thực hiện việc cắt một phần da bị ảnh hưởng. Mẫu da này sau đó sẽ được gửi tới phòng giải phẫu bệnh để kiểm tra dưới kính hiển vi. Nếu xác định người bệnh có sẹo lồi, bác sĩ da liễu sẽ lập kế hoạch điều trị phù hợp cho tình trạng da của người bệnh.

Thời gian hình thành của sẹo lồi

Thời gian hình thành của sẹo lồi thường kéo dài từ 3 đến 12 tháng hoặc cả thậm chí lâu hơn. Dấu hiệu ban đầu của sẹo lồi thường là da trở nên dày hơn. Khoảng 20% trường hợp sẹo lồi phát triển sau một năm kể từ chấn thương ban đầu.

Sẹo lồi có trị được không?

Sẹo lồi không phải là tình trạng ung thư mà là một khối u lành tính. Tuy nhiên, việc điều trị sẹo lồi khá khó khăn và thường sẽ tái phát ngay cả sau phẫu thuật loại bỏ. Nếu bạn đã từng có sẹo lồi, hãy cẩn trọng khi da của bạn bị tổn thương. Nếu cần phải phẫu thuật, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để hạn chế nguy cơ hình thành sẹo lồi.

Các phương pháp điều trị sẹo lồi

Có nhiều cách để điều trị sẹo lồi, và bác sĩ thường sẽ sử dụng một hoặc kết hợp nhiều phương pháp tùy theo tình trạng cụ thể. Một số phương pháp điều trị sẹo lồi bao gồm:

• Chăm sóc vùng tổn thương: đối với sẹo lồi mới, có thể sử dụng băng ép từ vật liệu co giãn hoặc các tương tự sau khi phẫu thuật loại bỏ sẹo. Việc này giúp áp lực lên vùng tổn thương để giảm thiểu sự hình thành sẹo. Tuy nhiên, phương pháp này có thể gây khó chịu.
• Sử dụng kem corticosteroid: bôi kem corticosteroid theo chỉ định của bác sĩ để giảm ngứa.
• Tiêm thuốc: trong trường hợp sẹo lồi nhỏ, bác sĩ có thể tiêm cortisone hoặc các loại steroid khác để giảm độ dày của sẹo. Cần tiêm thuốc hàng tháng (tối đa 6 tháng) để làm cho sẹo phẳng hơn. Tuy nhiên, tiêm corticosteroid có thể gây ra các tác dụng phụ như làm mỏng da, tạo ra vân mạng nhện, thay đổi màu da.
• Áp lạnh: các sẹo lồi nhỏ có thể được đông lạnh bằng nitơ lỏng để giảm hoặc loại bỏ chúng. Tuy nhiên, phương pháp này có thể gây ra tác dụng phụ như phồng rộp, đau và thay đổi màu da.
• Điều trị bằng laser: điều trị bằng laser được sử dụng để làm phẳng sẹo lồi lớn bằng cách sử dụng các phiên laser nhuộm xung trong khoảng thời gian từ 4 đến 8 tuần. Kết hợp liệu pháp laser với tiêm cortisone cũng có thể thực hiện. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có thể gây tác dụng phụ như thay đổi màu da và phồng rộp.
• Phóng xạ: sử dụng bức xạ như Photpho 32 hoặc tia X ở mức độ thấp để giảm kích thước hoặc loại bỏ mô sợi tạo sẹo. Tuy nhiên, phương pháp này có nguy cơ tác dụng phụ gây ra biến chứng ung thư da.
• Phẫu thuật: trong trường hợp các phương pháp điều trị trên không hiệu quả, bác sĩ có thể loại bỏ sẹo lồi thông qua phẫu thuật và kết hợp với các phương pháp khác.

Cách phòng ngừa sẹo lồi hình thành hiệu quả

Để ngăn ngừa sự hình thành sẹo lồi, nhất là khi có khả năng dễ bị sẹo lồi hoặc có người thân trong gia đình từng bị sẹo lồi, cần thực hiện các biện pháp sau đây:

• Tránh xỏ lỗ tai hoặc xỏ khuyên trên cơ thể.
• Hạn chế việc xăm mình hoặc thực hiện các thủ thuật thẩm mỹ (nếu cần phẫu thuật, nên tham vấn bác sĩ da liễu để kiểm tra tình trạng da trước để tránh nguy cơ hình thành sẹo lồi).
• Tận tâm chăm sóc mọi vết thương ngay từ khi xuất hiện, ngay cả khi vết thương nhỏ. Việc này giúp da nhanh chóng lành mạnh và giảm nguy cơ sẹo. Nếu cần hướng dẫn cụ thể về cách chăm sóc và băng bó vết thương, hãy tìm tới sự hỗ trợ từ bác sĩ da liễu.
• Tại Khỏe Đẹp Clinic, chuyên khoa Da liễu đang có sẵn bác sĩ giàu kinh nghiệm, có chuyên môn về chẩn đoán và điều trị sẹo cùng các vấn đề da liên quan. Dựa vào tình trạng cụ thể của bệnh, các bác sĩ da liễu tại đây sẽ tạo ra phác đồ điều trị thích hợp cho từng bệnh nhân.

Để ngăn ngừa sự hình thành sẹo lồi, người bệnh nên chú ý trong việc chăm sóc vết thương, hạn chế việc xỏ lỗ tai và xăm mình, cũng như tìm đến sự tư vấn và điều trị từ các bác sĩ da liễu chuyên nghiệp. Sự hiểu biết về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị sẹo lồi sẽ giúp người bệnh đối mặt với tình trạng này một cách thông thái và tự tin hơn, Khỏe Đẹp Clinic hy vọng giảm thiểu tác động tiêu cực của sẹo lồi trong cuộc sống hàng ngày.

Xem thêm bài viết:

Nhận biết các loại sẹo và các phương pháp điều trị

Mặt bị rỗ: nguyên nhân, phân loại và cách điều trị

Sẹo lõm trên mặt: phân loại, nguyên nhân và cách điều trị

Nguyên nhân hình thành sẹo thâm ở mặt và cách trị điều trị 

Sẹo trắng: biểu hiện, nguyên nhân và cách điều trị

Cách  trị mụn sẹo hiệu quả và nhanh chóng

Thủy đậu là gì? Cách trị sẹo do thủy đậu hiệu quả nhất

Sẹo phì đại là gì? Có thể tự hết không?

Sẹo bỏng: cách trị bỏng không để lại sẹo hiệu quả

Sẹo đáy nhọn: nguyên nhân, cách điều trị